Rodzice i dorośli, starają się pracować coraz więcej stacjonarnie, a nie zdalnie. Ponieważ wszyscy pragniemy kontaktu z kolegami i rodziną. Z wielką nadzieją czekalismy, aż będziemy mogli pójść do restauracji czy na spektakl teatralny. Warto jednak, żebyśmy zwrócili szczególną uwagę na emocje dzieci.

Dzieci uczą się funkcjonować w społeczności szkolnej w grupie klasowej. Zauważmy, że okres pandemii zabrał im rok nauki w takich aspektach jak budowanie relacji międzyludzkich, umiejętność współpracy, komunikacji czy rozwiązywania konfliktów. Ja, jako człowiek dorosły nie doświadczyłam takiej sytuacji, podczas swojego dorastania miałam czas, aby nauczyć się działać z innymi, jednakże nasze dzieci w pewnym stopniu zostały tego pozbawione. Na pewno mi będzie łatwiej zaadoptować się ponownie w „starej” rzeczywistości, a dla nich może okazać się to dosyć kłopotliwe. Dzieci rozwijają się w wielu dziedzinach, nie tylko ważna jest ich edukacja matematyczna czy przyrodnicza, ale z pełną świadomością mogę powiedzieć, że przede wszystkim emocjonalna.

Jak radzić sobie ze szkolnym lękiem?

Okres szkolny jest czasem intensywnego rozwoju, zdobywania wiedzy o świecie, ale także kształtowania poczucia własnej wartości, dlatego tak ważne jest to, żeby program edukacji uzupełniony był inicjatywami, pomagającymi wchodzić w nowe wyzwania – z szacunkiem do samego siebie i wiarą we własne możliwości.

Niepokój związany z powrotem do szkoły jest całkiem normalny i zrozumiały. Wiele dzieci może obawiać się powrotu do szkoły po długiej letniej przerwie. Inni mogą czuć się zdenerwowani rozpoczęciem szkoły po raz pierwszy.

Niezależnie od tego, jak wygląda sytuacja, można pomóc dzieciom kiedy boją się szkoły, rozpoznając objawy oraz wdrażając konsekwentne działania.

Powody, dla których dzieci mogą bać się szkoły

Obawy niektórych dzieci są zakorzenione w lęku przed nieznanym, zwłaszcza jeśli będą przebywać w nowym budynku czy nowej dzielnicy. Mogą również martwić się nawiązaniem przyjaźni lub mieć obawy związane z obciążeniem pracą i tym, czy mają odpowiednie umiejętności potrzebne do zrealizowania zadania w danym temacie.

Dzieci boją się ponieważ rosną! Obawy są więc tymczasowe.

To lęki rozwojowe, które występują u dzieci w określonym wieku.

Czterolatek. Lęk przed dzikimi zwierzętami, wyjściem rodziców z domu.

Pięciolatek. Lęk przed ciemnością i opuszczeniem przez mamę.

Sześciolatek. Lęk przed żywiołami, śmiercią bliskich.

Siedmiolatek. Lęk przed wojną, przestępcami, przed nieznanym miejscem - szkołą.

Ośmio i dziewięciolatki. Lęki związane z tym czy poradzę sobie w trakcie nauki.

Obawy o opinie kolegów, łobuzów i nie tylko

Czasami dzieci są niespokojne lub martwią się o to co będzie w szkole z powodu negatywnych zachowań jakich doświadczają ze strony rówieśników lub starszych nastolatków. Dla wielu dzieci, czas poza szkołą jest wspaniałym wytchnieniem od złośliwych zachowań i ostrych uwag na ich temat.

Dzieci również mogą być obawiać się opinii związanych z wyglądem. Mogą martwić się, że nie mają odpowiednich ubrań lub materiałów. Inne dzieci mogą martwić się o to, jak będą oceniani, zwłaszcza jeśli doświadczały zmian w wyglądzie np: wagi, lub noszą okulary, mają trądzik albo przechodzą okres dojrzewania.

Inne typowe stresory to kłótnie z bliskimi, przyjacielem, odcięcie się od zespołu lub drużyny, radzenie sobie z nowym środowiskiem nauki, lekcje z wymagającym nauczycielem lub braki w nauce.

Istnieje niezliczona ilość powodów, dla których dzieci mogą odczuwać niepokój, gdy zbliża się dzień szkoły. Ich powody są tak wyjątkowe, jak one same.

COVID, a obawy u dzieci

COVID nadal znajduje się na szczycie listy powodów, dla których dzieci doświadczają zwiększonego lęku. Wiele dzieci i nastolatków doświadcza uczucia niepokoju i niepewności, gdy starają się pogodzić myśli z ciągłym doświadczeniem pandemii.

Nawet jeśli wiele aspektów życia otwiera się i wraca do „normalności”, dzieci mogą nadal mieć lęki np; separacyjne, a ponownie przystosowanie się do życia w klasie, jest dla nich stresujące.

Nie tylko byli ograniczeni pod względem tego, z kim mogą się spotykać i spędzać czas,
ale także musieli radzić sobie ze smutkiem z powodu odwołania wielu ulubionych zajęć .

Podobnie wiele rodzin doświadczyło zwiększonych trudności ekonomicznych lub niepewności z powodu pandemii. Niektórzy uczniowie mieli krewnych chorujących na COVID. To wszystko może sprawić, że dzieci czują się niespokojne.

Większość dzieci próbuje również przetwarzać informacje, które podsłuchują lub widzą w mediach na temat zagrożeń związanych z zachorowaniem na koronawirusa. Te informacje – mogą być niedokładne – mogą powodować, że będą się martwić, że zachorują i zarażą osoby, które kochają.

Pytania dotyczące bezpieczeństwa szczepień oraz tego, kto jest szczepiony, a kto nie, również mogą wywołać obawy. W szczególności dzieci w wieku poniżej 12 lat, które mogą się martwić, tym że mogą zachorować.

Jak rozpoznać ich niepokój?

Wypatruj niepokoju i zwiększonych obaw. I upewnij się, że robisz, co możesz, aby złagodzić nieprzyjemne uczucia.

Chociaż lęk przed szkołą jest powszechny, nie należy go ignorować.

Trzeba umieć zidentyfikować, kiedy Twoje dzieci zmagają się z lękiem.

Oznaki niepokoju

Kiedy dzieci są niespokojne, mogą nie wiedzieć, jak wyrazić swoje uczucia słowami. Zamiast tego szukaj wskazówek w ich zachowaniu. Dzieci, które doświadczają lęku, mogą:

Jeśli lęk Twojego dziecka trwa dłużej niż dwa tygodnie, porozmawiaj ze specjalistą o swoich obawach.

Nieleczony lęk naraża dzieci na słabe wyniki w szkole, trudności w utrzymywaniu przyjaźni. A gdy dzieci się dorastają, brak reakcji może prowadzić do nadużywania substancji

Oczywiście najlepszym sposobem radzenia sobie z lękiem jest po prostu zachęcanie dziecka do rozmowy o tym, co je trapi.

Słuchaj bez osądu i potwierdzaj uczucia. Czasami wyrażanie uczuć to wszystko, czego potrzebuje dziecko, aby poczuć się lepiej.

Innym dobrym sposobem na złagodzenie niepokoju dziecka związanego ze szkołą jest wyznaczenie wygodnego miejsca do odrabiania lekcji, sesje oddechowe, wyciszające czy słuchanie relaksującej muzyki

Jedną z rzeczy, która bardzo pomaga jest wiedza o tym, czego mogę się spodziewać.

Najlepiej w tym przypadku bardzo dużo rozmawiać.

Opowiadanie rodzica lub rodzeństwa o tym jak było w ich przypadku - o tym jak my rodzice przygotowaliśmy się na nowe zasady i wytyczne, jak my sobie z nimi radzimy jest bardzo pomocne.

Rozmawiając o tym, czego dzieci mogą się spodziewać i jak oni mogą przygotować się na nowe wyzwania. Pozwólmy im zadawać pytania i szczerze na nie odpowiadać.

Przypominajmy dzieciom, co sprawia, że ​​chodzenie do szkoły jest wspaniałe. Oprócz uczenia się nowych rzeczy i uczestniczenia w zajęciach, w szkole jest wiele dobrego
na przykład czas z przyjaciółmi, plac zabaw, zajęcia gimnastyczne, zajęcia plastyczne.

Zapewnij też, że nauczyciel wie, że dzieci się denerwują i na pewno pomoże uczniom poczuć się bardziej komfortowo w klasie.

Pomaganie dzieciom w nawiązywaniu kontaktów z przyjaciółmi lub wzmacnianiu więzi z nowymi nie tylko zmniejsza niepokój, ale także może pomóc dziecku w nauce.

Zrób, co możesz, aby połączyć dzieci z rówieśnikami.

Postaraj się być obecnym

Gdy Twoje dziecko wraca do szkoły, postaraj się być przy nim. Nawet jeśli to trudne z powodu braku czasu, poświęcając dziecku więcej uwagi, pomożesz mu poczuć się pewniej

Promuj zdrowy styl życia

Jednym z najlepszych sposobów walki z lękiem jest rozwijanie nawyków zdrowego jedzenia, spania i ćwiczeń.

Odpowiednia ilość snu i zdrowe jedzenie, zwłaszcza śniadania, są ważne dla funkcjonowania mózgu, nastroju oraz zdolności do skupienia uwagi w szkole.

Niektóre dzieci lubią aktywnie uprawiać sport, podczas gdy inne lubią czytanie lub pisanie. Każdy dzieciak jest inny. Upewnij się więc, że wybierasz zajęcia dodatkowe, które naprawdę łagodzą obawy i pomagają być odważnym na co dzień.

Jeśli dziecko nadal zmaga się z lękiem, lub jeśli czujesz, że potrzebujesz dodatkowej pomocy, możesz skontaktować się ze specjalistą Fundacji Dzieci Puszczy.

I pamiętaj, że ty też musisz się zrelaksować. Dbaj o siebie, dobrze się odżywiając wysypiając.

Słowo od Dzieci Puszczy

  • Wszelkie niepokoje, które Twoje dziecko odczuwa, są zwykle tymczasowe

  • Kluczem do wspierania dziecka w jego obawach, jest bycie dla niego tu i teraz

  • Wysłuchaj tych obaw, uczuć bez naprawiania sytuacji

  • Daj im przestrzeń do przetwarzania swoich uczuć bez osądzania

  • Czasami samo to, że ​ rozumiesz, czego doświadcza, że jesteś, to wystarczy aby pomóc dzieciom przejść przez trudną sytuację

  • Rozwijaj nawyki zdrowego jedzenia, spania i ćwiczeń

  • Kiedy potrzebują dodatkowej pomocy. Porozmawiaj ze specjalistą

  • Kiedy tylko możesz pomagaj w nawiązywaniu kontaktów z kolegami

Co jeszcze


ROZMOWA

Przede wszystkim chciałabym zwrócić uwagę na pozytywny aspekt rozmowy, którą warto przeprowadzić z dzieckiem, zanim wróci do szkoły - tutaj, Wy, rodzice jesteście naprawdę potrzebni! Nie lekceważcie obaw swoich pociech, uświadamiajcie, że obecnie w szkole będą obowiązywały różne procedury, które dla własnego dobra i dobra innych trzeba przestrzegać, a także podkreślajcie, że dzieci mogą mieć różny stosunek do pandemii, a zdanie każdego trzeba szanować, nawet jeśli się z nim zupełnie nie zgadzamy. 

MOTYWACJA

W pracy nauczyciela bardzo ważna może okazać się motywacja. Zadbajcie o nią! Dostrzegajcie pozytywne zachowania, wzmacniajcie ich rolę, aby ułatwić dziecku asymilację w szkole oraz klasie.

AKTYWNOŚCI Z RÓWIEŚNIKAMI

Starajcie się zapewnić dziecku aktywności z rówieśnikami. Na tyle, na ile jest możliwe pozwólcie dzieciom zbudować relacje między sobą, a także urozmaicajcie im wspólnie spędzony czas.

WSPARCIE SPECJALISTÓW

Jeśli dla dziecka nadchodzące okoliczności wiążą się z wyjątkowym lękiem, warto poprosić o kontakt do specjalisty, np. pedagoga szkolnego. Należałoby również w rozmowie z dzieckiem poinformować go o tym, że zawsze jest możliwość uzyskania wsparcia społecznego czy ze strony rodzica czy nauczyciela.

STWARZANIE SYTUACJI DO KOMUNIKACJI, POZWALANIE NA WIĘCEJ!

Ponadto pomagajmy dzieciom na nowo odnaleźć się w kontaktach z innymi dziećmi, stwarzajmy im takie sytuacje… Nauczyciele, ośmielę się powiedzieć – cieszcie się, że uczniowie między sobą rozmawiają, dyskutują, bo będzie to świadczyć o tym, że ponownie budują oni swoje relacje. Ich rozwój społeczny ma szansę wejść na kolejny poziom.

SPECJALNA METODYKA PRACY I NAUCZANIA

Stosujcie metody integracyjne, używajcie form dyskusji, zadawajcie pytania, dążcie do tego, aby dzieci miały szansę pracować w grupach, dwójkach i żeby mogły kształtować umiejętność współpracy. 

AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA ORAZ ŚWIEŻE POWIETRZE

Zadbajcie również o aktywność fizyczną dzieci i młodzieży oraz spędzajcie z nimi czas na świeżym powietrzu, dzięki temu powinno być im łatwiej zmierzyć się z lękiem przed powrotem do szkoły.